Bài 11 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của pháp luật
Lớp 10GDKTPL15 câu hỏiBài tập
Phần 1
Câu 1
(Bài tập 1a trang 35 SBT GDKT&PL 10) Pháp luật là gì?
AHệ thống các quy tắc xử sự có tính bắt buộc chung, do Nhà nước ban hành và được bảo đảm thực hiện bằng quyền lực nhà nước.
BNghị định do các cấp ban hành và thực hiện.
CNhững điều luật cụ thể trong đời sống.
DHệ thống các quy tắc xử sự được hình thành theo điều kiện cụ thể của từng địa phương và được bảo đảm thực hiện bằng quyền lực của địa phương.
Câu 2
(Bài tập 1b trang 35 SBT GDKT&PL 10) Pháp luật có đặc điểm gì?
ATính quy phạm phổ biến, tính quyền lực, bắt buộc chung, tính xác định chặt chẽ về mặt hình thức.
BTính đa dạng, linh hoạt.
CThay đổi theo sự phát triển kinh tế.
DChịu sự tác động của dư luận xã hội.
Câu 3
(Bài tập 1c trang 35 SBT GDKT&PL 10) Công ty I và Công ty V cùng vi phạm các quy định về xả thải chưa qua xử lí ra môi trường dẫn đến ô nhiễm môi trường xung quanh khu vực sản xuất. Cả hai công ty đều bị xử phạt hành chính. Điều này thể hiện đặc điểm nào dưới đây của pháp luật?
ATính quyền lực, bắt buộc chung.
BTính nghiêm minh của pháp luật.
CTính quy phạm phổ biến.
DTính giáo dục của pháp luật.
Phần 2
Câu 1
(Bài tập 2 trang 36 SBT GDKT&PL 10) Em hãy cho biết các nhận định dưới đây đúng hay sai.
a)Quy định “Người lao động có các quyền làm việc, tự do lựa chọn việc làm, nơi làm việc, nghề nghiệp, học nghề, nâng cao trình độ nghề nghiệp; không bị phân biệt đối xử,...” trong Bộ luật Lao động năm 2019 là quy định pháp luật.
b)Nội dung trong Bộ luật Lao động là quy định pháp luật vì do Nhà nước ban hành, điều chỉnh quan hệ lao động và mọi chủ thể tham gia quan hệ lao động phải thực hiện.
c)Quy định về nhiệm vụ của đoàn viên trong Điều lệ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là quy định pháp luật áp dụng cho mọi công dân.
d)Nội quy Công ty Y về thái độ khi giao dịch với khách hàng không phải là quy định pháp luật vì chỉ áp dụng với các thành viên trong công ty.
Câu 2
(Bài tập 2 trang 36 SBT GDKT&PL 10) Về việc xác định quy định pháp luật, các nhận định dưới đây đúng hay sai.
a)Quy chế tổ chức Đại hội Cổ đông thường niên của Công ty Cổ phần X không phải là quy định pháp luật.
b)Quy chế tổ chức Đại hội Cổ đông thường niên chỉ áp dụng đối với các cổ đông trong phạm vi đại hội cổ đông của công ty.
c)Mọi quy định do một công ty ban hành đều là quy định pháp luật vì có tính bắt buộc đối với nhân viên hoặc cổ đông.
d)Quy định pháp luật phải do Nhà nước ban hành hoặc thừa nhận và được bảo đảm thực hiện bằng quyền lực nhà nước.
Câu 3
(Bài tập 3 trang 36, 37 SBT GDKT&PL 10) Về đặc điểm của pháp luật, các nhận định dưới đây đúng hay sai.
a)Tính quy phạm phổ biến thể hiện ở việc quy định pháp luật được áp dụng đối với nhiều người, nhiều lần trong đời sống xã hội.
b)Luật giao thông đường bộ được áp dụng đối với mọi người tham gia giao thông là ví dụ về tính quy phạm phổ biến của pháp luật.
c)Pháp luật chỉ có giá trị áp dụng với một số cá nhân tự nguyện lựa chọn thực hiện.
d)Tính quyền lực, bắt buộc chung thể hiện ở việc người vi phạm pháp luật có thể bị xử lí bằng quyền lực nhà nước.
Câu 4
(Bài tập 3 trang 36, 37 SBT GDKT&PL 10) Về tính xác định chặt chẽ về mặt hình thức của pháp luật, các nhận định dưới đây đúng hay sai.
a)Pháp luật được thể hiện trong những văn bản có hình thức xác định, do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành theo trình tự, thủ tục luật định.
b)Quy định về độ tuổi của người điều khiển xe máy trong Luật Giao thông đường bộ là ví dụ về tính xác định chặt chẽ về mặt hình thức.
c)Pháp luật có thể tồn tại dưới dạng lời truyền miệng, không cần văn bản hay hình thức xác định.
d)Các quy định pháp luật thường nêu rõ trường hợp áp dụng, quyền, nghĩa vụ hoặc hình thức xử lí khi có vi phạm.
Câu 5
(Bài tập 4 trang 37 SBT GDKT&PL 10) Về vai trò của pháp luật trong các trường hợp đã cho, các nhận định dưới đây đúng hay sai.
a)Việc Uỷ ban nhân dân phường K ban hành quyết định cưỡng chế buộc gia đình ông T tháo dỡ công trình xây dựng sai phép thể hiện vai trò pháp luật là phương tiện để Nhà nước quản lí xã hội.
b)Việc người hàng xóm hiểu biết pháp luật giải thích giúp hai gia đình giải quyết tranh chấp đất đai thể hiện vai trò pháp luật là phương tiện để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.
c)Việc chị D đăng kí mở nhà hàng phục vụ ăn uống trên cơ sở quyền tự do kinh doanh thể hiện vai trò pháp luật là phương tiện để công dân thực hiện quyền của mình.
d)Pháp luật chỉ có vai trò xử phạt người vi phạm, không giúp công dân thực hiện quyền hợp pháp.
Câu 6
(Bài tập 4 trang 37 SBT GDKT&PL 10) Về vai trò bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, các nhận định dưới đây đúng hay sai.
a)Việc chị H viện dẫn Luật Hôn nhân và gia đình để thuyết phục mẹ không cản trở việc kết hôn thể hiện vai trò pháp luật bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.
b)Việc Công ty P căn cứ vào quy định pháp luật để yêu cầu báo D đính chính thông tin sai lệch là biểu hiện pháp luật bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của chủ thể bị xâm phạm.
c)Khi quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm, công dân và tổ chức có thể dựa vào pháp luật để yêu cầu bảo vệ.
d)Pháp luật không có tác dụng gì trong việc giải quyết các tranh chấp, khiếu nại hoặc bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
Câu 7
(Bài tập 5a trang 38 SBT GDKT&PL 10) T cho rằng pháp luật làm cho con người mất tự do, Nhà nước không nên quản lí bằng pháp luật, chỉ cần quản lí bằng đạo đức là đủ. Các nhận định dưới đây đúng hay sai?
a)Không đồng tình với ý kiến của T.
b)Pháp luật là phương tiện để Nhà nước quản lí xã hội, điều chỉnh và định hướng các quan hệ xã hội theo khuôn mẫu chung thống nhất.
c)Chỉ cần đạo đức là đủ để quản lí xã hội, không cần pháp luật.
d)Pháp luật góp phần tạo trật tự xã hội ổn định, bảo đảm dân chủ, công bằng, bình đẳng và tiến bộ xã hội.
Câu 8
(Bài tập 5b trang 38 SBT GDKT&PL 10) M cho rằng pháp luật chỉ là phương tiện bảo vệ Nhà nước và giai cấp thống trị, không phải là phương tiện để công dân thực hiện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Các nhận định dưới đây đúng hay sai?
a)Không đồng tình với ý kiến của M.
b)Pháp luật xác lập, ghi nhận các quyền của công dân trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội.
c)Vì pháp luật do Nhà nước ban hành nên công dân không thể dựa vào pháp luật để bảo vệ quyền lợi của mình.
d)Pháp luật tạo cơ sở pháp lí để công dân thực hiện quyền và yêu cầu Nhà nước bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bản thân.
Câu 9
(Bài tập 5c trang 38 SBT GDKT&PL 10) K và N tranh luận về việc lấy trộm tiền của người khác là vi phạm pháp luật hay vi phạm đạo đức. K cho rằng đó là hành vi vi phạm pháp luật, N cho rằng đó vừa là hành vi vi phạm đạo đức, vừa vi phạm pháp luật. Các nhận định dưới đây đúng hay sai?
a)Đồng tình với ý kiến của N.
b)Lấy trộm tiền của người khác là hành vi trái với quy phạm pháp luật do Nhà nước ban hành.
c)Lấy trộm tiền của người khác chỉ vi phạm đạo đức, không thể là hành vi vi phạm pháp luật.
d)Lấy trộm tiền của người khác còn là hành vi trái với quy tắc ứng xử chung của cộng đồng, đáng bị lên án và bài trừ.
Câu 10
(Bài tập 6a trang 38, 39 SBT GDKT&PL 10) Anh H và chị Y yêu nhau, có công việc ổn định và muốn kết hôn. Họ hàng nhà anh H phản đối với lí do hai người có quan hệ họ hàng trong phạm vi bốn đời. Các nhận định dưới đây đúng hay sai?
a)Lí do phản đối của các cô, chú trong họ nhà anh H là không đúng.
b)Pháp luật nghiêm cấm kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người có họ trong phạm vi ba đời.
c)Anh H và chị Y có quan hệ họ hàng trong phạm vi bốn đời nên pháp luật vẫn cho phép kết hôn nếu đáp ứng các điều kiện kết hôn khác.
d)Cứ có quan hệ họ hàng trong phạm vi bốn đời thì pháp luật nghiêm cấm kết hôn.
Câu 11
(Bài tập 6a trang 38, 39 SBT GDKT&PL 10) Về cách anh H và chị Y thuyết phục họ hàng và vai trò của pháp luật trong trường hợp này, các nhận định dưới đây đúng hay sai.
a)Anh H và chị Y nên giải thích cho các cô, chú hiểu quy định của Luật Hôn nhân và gia đình.
b)Pháp luật Việt Nam nghiêm cấm hành vi cản trở người khác kết hôn.
c)Trong trường hợp này, pháp luật là công cụ để công dân bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân.
d)Anh H và chị Y không nên viện dẫn pháp luật vì quan hệ hôn nhân hoàn toàn không liên quan đến pháp luật.
Câu 12
(Bài tập 6b trang 38, 39 SBT GDKT&PL 10) Vợ chồng cô G và chú K đã sống với nhau 12 năm. Chú K nóng tính, hay chửi bới, đánh vợ. Do không đồng ý việc cô G mua máy tính cho con gái học tập, chú K đã đẩy cô G ngã chảy máu đầu. Bác hàng xóm khuyên cô G báo công an xã để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Các nhận định dưới đây đúng hay sai?
a)Nếu là cô G, nên làm theo lời khuyên của bác hàng xóm.
b)Hành vi chửi bới, đánh vợ và làm cô G bị thương là hành vi bạo lực gia đình, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cô G.
c)Cô G nên tiếp tục nhẫn nhịn, chịu đựng vì bạo lực gia đình là chuyện riêng, pháp luật không can thiệp.
d)Pháp luật là công cụ để công dân bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân trong đời sống xã hội.